Sunday, August 24, 2008

gurukul ko ek saanjh

2004 AD ma Gurukulma ma pahilo patak chhireki saathiharusanga uddhsya natak herna nabhayera Sunil Pokharel ani Abhi Subedi ji sanga interview linu thiyo college ko barshik patrika ko nimti . Tyaha ko batawaranle malai tane pani , ani man lagda lagdai pani natak herna bhane ma gayeki thiyina. Aba sait nai najureko ta bhannu parla ni haina ra? Aakhir fursad nai ekdam nabhayeki tyeti byasta manchhe pani ma hoina. Testai ho paristhiti le nai saath nadiyeko bhannu parla . Dui palta samma ta sur chadeko thiyo ani theatre samma dhayeki pani thiye tara dubai patak bhane banda thiyo natakghar, bhanna le Rimal Natakghar. Malai gurukul unit ko kamajori bhane yehi nai lagchha. Ramro sanga prachar ani bigyapan garna nasaknu. Naya darshak kohi hunuhunchha bhane yes theatre ko barema teti gyan ni nahuna sakchha , ani natakghar pani saano bhayeka le dherai darshakle ekai saath herna bhane muskil nai parchha. Tara je hos yes naatak ghar le nepali sahitya ani naatak ko kshetra ma puryayeko yogadan bhane bhulna sakinna . Ani SunilPokharel , Abhi Subedi ani anya kalakaar saathiharu le nepalma bhitraunu bhayeko theatre culture yaani natak sanskriti le pani yes kshetra ko bistar ma nikai nai tewa puryayeko mahasus hunchha ek patak gurukul pugera farke pachhi……………
Yi sabai mera man ma ubjiyeka bicharharu bhaye . Sabai ko dristikon ma sanga milnu parchha bhanne pani chhaina.maile yeha lekhna khojeko kura bhane beglai chha .
Hijo bihan ko kantipur padhe. Patrika padhna chhadeko nikai bhaisakeko thiyo. Jahile pani sattako lagi haanathap garne nepali neta haru ko puranai samskriti, desh ko girdo abastha , khachkido bikashkram, badhdo dandahinata ka khabar din dinai padhda padhda dikka lagera patrika nai padhna chhade . Ajha bhanau yesto bisam ani kahali lagdo sthitima afule bujhda bujhdai pani kehi garna nasakekoma afai lai afnai najar bata girna nadina maile samachar nasunne ani napdhne nidho gareki thiye. Tara ankha agadi ko ghatana ko aavash aankha chimlidaima ani kaan thundaima kaha nahune raichha ra. Aafno jimmebari bata tandha panchhina kaha sakido raichha ra. Aaja feri khai k jagera aayo paper kine ani padhe. Tehi lekhiyeko thiyo rimalnatakghar gurukul ma pradarsan bhairaheko naatak "Karnali Dakshin Bagdo chha." Yesko halka samikshya pani ali ali padhe. Desh ko tyo durgam bheg ma napuge pani tyahako janjiban lai kritim dhanchabata nai bhaye pani herne rahar jagera aayo. Theatre (naatakghar) khachakhach thiyo. Sohi din nepali congress ka thula hasti (neta) ani ek sahityakar narhari achyarya pani aaunu bhayeko thiyo. Mugu jilla ma naatak ghar kholne hetu le pradarshan ma rakhiyeko so naatak ka praya kalakarharu mugu bata nai hunuhunthyo.Yo naatak kunai script bina nai Karnali ko rahan sahan lai ajar ma rakhera tayar pariyeko thiyo. 1 ghanta ani 40 minutes lamo yes naatak ma tesh bheg ko samajik arthik ani rahan sahan lai sakdo chitran garna khojiyeko chha.
Dosro din nai bhyeko le hola hall bhid thiyo , tyes ma pani late puge ticket liye ani bhitra chhirda sabai seat haru pack thiyo . Tyehi bhayera agadi galaichama rakhiyeko chakati ma paleti kasera hami 15-20 jana basyau. Najikai bata tyes naatak ko bastu sthiti herda lagthyo katai ma Karnali kai paribesh ma ta chhuina. Projector ani computerized technology le garda hola malai matra haina sabai lai aafu pani Karnali kai chheuchhau bhayeko mahasus bhayo hola. Harek kalaakar haru le afno abhinaya khub sajib dhanga le garnu bhayeko thiyo.
Tyo karnali bheg ko dukha ,pida, andha bishwas ani daya lagdo jiwanstar herda lagyo ke yesari pani manish bachiraheka chhan ta?????????? Khas bhansha ramrari thamyauna nasake pani ali ali melo bhane payekithiye.
Dhami jhakri laune pratha, balbibaha lai chharlanga pariyeko chha yes natak ma. 8 barsha ki euti saani bachchhi ko bibaha huna lagdako kshyan, u makhkha chhe naya luga naya chura ani naya dhago payeko ma tara anabigya chhe afno jiban ma ke hudai chha bhanne kurama. Yesai prasnga lai liyera nepathya bata aayeko aawaj le kasko man naroyeko hola ra. " Euti saani phool thaha chhaina usalai u phulna lagdai chhe wa ohilina lagdai chhe……"
Anna(chamal ) ko nimti char pach din line ma basda pani khadya ko karyalaya bata chamal kinna napaunu tyeha ko badhyata. Kehi chamal ko nimti maaramar ani tyeha ko thula bada karmachari le sojha ani nimukha janata lai gareko jyadati . Prasasan karyalaya gayo nagarikta banauna ko nimti CDO(pramukh jilla adhikari ) chhaina ani peon ko bharma sara office, testai birami sarhai bhayera aspatal lagyo aspatal ma doctor chhaina teha ni tehi pale ko bhar ani biramilai sahar lagna airport lagyo tyeha ni plane chhaina.
Plane ko nimti dinau kurnu parne ani plane aaye pani thula bada lae pahile nai book garne prachalan. Kati khumchyayera rakheko chha rastra le yi bhegka manisha harulai . Sanchar , yaatayat ani shikshya ko mul yeha phutna kina sakeko chhaina? Kitab ani copy ko nimti yeha ko bidhyarthiharu le mahinau kurnu parne badhyata , eutai shikshak le dui char ota class ekai thauma rakhera padhaunu parne majburi ani feri bhatkina lageka ani chhano chuhine bidhyalaya. Bidhyalaya aauda jada ani karnali wari paari garna nikai manish haru le jyan samet gumaunu pareko bisam paristhiti yeha (yes natak ma ) dekhaiyeko chha. Yetra yetra ghas ko bojha liyera dori ko bhara ma waar par gariraheka manis haru ko sthiti herda maro aang nai jurunga bhayera aayo. Aakhir unuharu kun yug ma chhan?
Kamjor arthik sthiti ka kaaran yarsagumba khojna jada yehako kayaun manish le jyan gumayeka chhan. Bijuli batti ani indhan ko abhab ma yo bheg ajhai pani diyalo ko prakash ma sansaar nihardai chha.Arthik sthiti sudridh nahuda ani dukha dukha bata umkina yeha ka manish haru ajha bhannu parda yuba haru dherai sankhyama dakshin bagda/pasda chhan arthat bharat bhitri raheka chhan.
Ma bata nikai najik hunuhunthyo nahrari ji , uha ta ek neta nai ho ani sahityakar bhanda ni badhi uhalai hami neta nai bhanera chinchhau. Ma bela bela ma , natak ko bichbichma pachhadi farkera uhako muhar niharthe, yehi herna ki uhalai desh ko yo bhag ko sthitile chhoyo ki chhoyena? Uhalai khed chha ki chhaina?Uha ni marmik dekhinuhunthyo. Byaktigat roop ma sabai desh ko heet nai chahanchhan bhane milera kina agdai badhna sakdainan??????? Yehi jagyo man ma.
Discovery, ani history channel bata dekhaiyeka durgam thau ani Africa ko bikat basti haru ani anya dherai bheg ka manish haru ko kahalilagdo paristhiti dekhda ye yesto pani hudo raichha bhanne lagthyo ani naramilo pani lagthyo . Aaja afnai desh ma tyo bhanda ni kahali lagdo sthiti rahechha bhanne thaha pauda man nikai nai garhau abasya bhayeko chha. Karnali ko barema patra patrika ani kitab haru ma napadheki haina, tara farak dhanga abata soch taba aayo jaba yehi bhegka manis haru le afno jiban star kasto chha ta bhanne kura hamilai chitran garnu bhayo.
Antyama bhaniyeko thiyo " Desh eutai , besh eutai bhanchhan tara timi haru sarah haimi kina chhainau? Timi haru ko luga bata tandhai bata suganda aauchha scent ko tara timiharu kai bhasha ma bhannu parda hami parai bata ganhauchhau .Timiharu helicopter liyera dui din ko nimti Rara ko nilo panee herna aauchhau ani yehako manoram drishya ko charcha garchhau , tara hami yehi janmi hurki badheka manish haru lai Raara ko nilo pani le kina chuhudiana? Katai hamro pet bhoko ani timiharu ko bhari bhayera ta haina?"Euta nagarikta siwaye desh bata hamile k payau?………….. dherainai lamo thiyo uhaharu ko gunaso raajdhani bashi ani desh ka dhukuti mathi rajya garne haru sanga, saara maile yeha lekhna sakiraheki chhuina.
Ma afu terai ma janmeko bhayera hola karnali basi le jhai anna ani kadyanna ko samyasya bhayeko ta suneki chhaina. Tara pani terai ko bhitri gaun haru ma pani yestai bibhed chha thula ani saana barga ka bich ma . Dherai basti haru ajaha bhannu parda dalit ka basti haru ekdamai dayaniya sthiti ma chhan. Tyehi phohor chha, tehi khane thau ani bachaharu syahar ani poshan ko abhaw marna lageka jasta dekhine. Aru ta bhayo tin pusta samma ka manish haru eutai kotha bhitra afno jiwan bitauna badhya chhan. Bal bibaha ani daijo ko prachalanle jhan yo kshetra lai naramrai khayeko chha. Kokro mai raheki balika ko bibaha gareki maile swayam dekheki pani chhu. Ani prasasta daijo napaye janti pharkine chalan, ani buhari marne prtha ta yeha samanya nai chha.
Nepal ka harek basti ani thau haru samanantar roop le bikash garinu parchha bhanne dharana hami sabai nepali haru ko chha.Hamilai jaati , bheg ani Barga ko hisab le afno simit rajnaitik swartha prapta garna natukraiyos bhanne hamro apil pani chha. Raajdhani ko Durbar marga ma herne ho bhane parking gari rakheka hunchhan mahanga gaadi haru paanchtare hotel ko agadi . Dekhda lagchha at je bhaye pani Nepal ma yetika thula star bhaye ka manchhe haru pani chhan, ekchhin ko lagi lagdachha Nepal lai kasle bhanchha garib? Ani anakantar basti haru ko chitra ani paribesh bujhyo lagdachha ke Nepal ma 21st century aayeko chha ra? Euta haraf yaad aaauchha kabita ko " sakdina herna bhanchhin aama santaan thari thari ka"…………….
.






2 comments:

denish said...

A great work friend
Congratulations

The very next day you called to tell me about KARNALI DAKKHIN BAGDO CHHA,I went to watch the drama (It was but a reality of original place Mugu, featured in the rangamach in the land of drama.
It was heart breaking at some incidents and blood warming at the other. A must watch peace of work!

Obviously, the drama would attract sympathy and many words will be spent to show empathy to the unfortunate but still sovereign people of that hinterland. But will the state realise it???????????
May be if the new government carrying aspirations of such people throughout the country do not forget that they actually faced that reality when those comorades were fighting the people's war.

Lets see what happens next.........


(Seema, isn't it possible to improve the background of the webpage?)

Dinesh

seema said...

thanx 4 ur comment.
i to wish this government bring positive changes in the country.
am waiting desperately for that.
and about the back ground i will c for that.
thank u for ur views........

 

designer : anniebluesky : www.bloggeruniversity.blogspot.com